Een viaduct dat 100 jaar meegaat en circulair is
Viaductbehout: Q&A over een viaduct dat 100 jaar meegaat en circulair is
Viaductbehout is een modulair hout-betonliggersysteem voor zwaarverkeersbruggen dat een duurzaam alternatief is voor de traditionele prefab beton liggers. De liggers zijn gemaakt van vurenhout en gerecycled beton, hebben een lage MKI, zijn licht van gewicht, snel te monteren, demontabel en geschikt voor hoogwaardige herinzet na de technische levensduur (100 jaar). Viaductbehout is een baanbrekende stap richting duurzaam en circulair bouwen in de infrastructuur.
De meest gestelde vragen
De naam Viaductbehout verwijst naar de materialen beton en hout. ‘Behout’ is bovendien een verwijzing naar het duurzame karakter. Daarnaast hebben we de vorm van traditionele viaducten behouden, zodat het hout-betonviaduct binnen de bestaande infrastructuur van Nederland past. Het systeem komt steeds meer in de belangstelling te staan. We presenteerden het duurzame liggersysteem vorig jaar op de jaarlijkse Dag van de Circulariteit. Daarnaast was Viaductbehout in 2025 genomineerd voor de Cobouw Innovatie Award, de Wubbo Ockels Innovatieprijs en de TBI Innovatieprijs. De vragen en antwoorden uit de gehouden presentaties hebben we nu overzichtelijk samengevoegd in de ‘Q&A Viaductbehout’. In dit artikel halen we een aantal vragen naar voren.
Hoe zit het viaduct technisch in elkaar?
Viaductbehout is een brugdek dat is ontwikkeld voor zwaar verkeer, bestaande uit standaard prefab hout-betonliggers. De liggers zijn gemaakt van gelamineerd Europees vurenhout met een rijdek van gerecycled beton. Het beton beschermt het hout, neemt drukkrachten op en verdeelt de belastingen. De twee materialen worden met elkaar verbonden door nokken in het hout en beton, en losmaakbare stalen doken. Hierdoor werken het hout en beton constructief samen. Op het beton wordt vervolgens een waterdicht membraan gelegd en hierna afgewerkt met asfalt. Na het plaatsen van de liggers op de landhoofden en steunpunten worden de liggers met een dwarsvoorspanning aan elkaar gekoppeld. Het liggersysteem is ontworpen conform het IFD-principe en op vier niveaus demontabel, dus herbruikbaar: brugdek, liggers, scheiding hout/beton en grondstoffenhergebruik.
De hoge treksterkte van hout in combinatie met beton maken grote overspanningen mogelijk. Dit maakt de liggers dan ook toepasbaar voor verkeersbruggen met een overspanning tot 35 m1 en een dekbreedte van circa 26 m1 (individuele liggerbreedte 1,6 m1). Het systeem voldoet aan de geldende NEN-EN, ROK en DIN-normen. Doordat de betonnen toplaag de houten gelamineerde liggers beschermt tegen weersinvloeden is de levensduur van het systeem minimaal 100 jaar. Het standaard modulair systeem Viaductbehout is een gevalideerd alternatief voor de conventionele betonnen liggers.
Waarom is het een duurzaam liggersysteem?
Voor het systeem wordt alleen duurzaam geproduceerd FSC-hout gebruikt. Met de Milieu Kosten Indicator (MKI) is de milieu-impact van Viaductbehout-liggers vergeleken met traditioneel betonnen HRP-liggers. De MKI-reductie bedraagt 44% in het dek en 41% voor het hele viaduct (inclusief landhoofden en steunpunten). De CO₂-opslag in het hout is vanwege de rekenmethodiek niet meegerekend in de CO₂-reductie.
Waar zijn soortgelijke systemen al toegepast?
In Nederland zijn in 2006 de eerste houten verkeersbruggen (30 tons; overspanning 15 m1) met gelamineerde liggers gerealiseerd in Blauwestad (Oldambt). In 2012 breidden ze daar de collectie uit met nog eens vijf hout-betonbruggen (45 tons; overspanning 40 m1). Ook Meerstad (Groningen) koos in 2024 voor een hout-betonverkeersbrug.
In het buitenland is al veel meer ervaring met gelamineerde houten bruggen zoals bijvoorbeeld La Léchère in Freiburg (Zwitserland): overspanning 45 m1, Pont de Riou in Alpes Maritimes (Frankrijk): overspanning 20,5 m1 en de HBV-Brücke in Duitsland over rivier de Agger, overspanning 40 m1. Momenteel bouwen ze in Duitsland, nabij Haslach, een hout-betonbrug met een totale lengte van 140 m1 met overspanningen van 34 m1.
Bekijk alle vragen en antwoorden over Viaductbehout
Om inspiratie op te doen, maakten de partners van Viaductbehout (Mobilis, ipv Delft, Heko Spanten en ingenieursbureau Miebach) een studiereis naar Zuid-Duitsland, Zwitserland en Frankrijk. Dat leverde waardevolle inzichten op voor de verdere ontwikkeling van het Nederlandse concept Viaductbehout.
Partners
Het consortium dat het modulaire hout-betonliggersysteem Viaductbehout ontwikkelde, bestaat uit een aantal partners: Mobilis, ipv Delft (architect), Heko Spanten (leverancier houtconstructies) en Ingenieursbureau Miebach.
Vragen? Neem contact met mij op!
Anne Schotman
Tendermanager